{"id":21783,"date":"2016-09-02T12:15:41","date_gmt":"2016-09-02T10:15:41","guid":{"rendered":"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/?p=21783"},"modified":"2026-02-17T07:13:54","modified_gmt":"2026-02-17T06:13:54","slug":"brutalisme-bruitalisme-composition","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/brutalisme-bruitalisme-composition\/","title":{"rendered":"Brutalisme, Bruitalisme &#8211; Composition inorganique"},"content":{"rendered":"<span class=\"span-reading-time rt-reading-time\" style=\"display: block;\"><span class=\"rt-label rt-prefix\">Reading Time: <\/span> <span class=\"rt-time\"> 5<\/span> <span class=\"rt-label rt-postfix\">minutes<\/span><\/span><div><span style=\"font-size: 8px; color: #ffffff;\">Bruitalisme &#8211; Bruitalisme &#8211; Brutalisme<\/span><\/div>\n<table style=\"border-collapse: collapse; width: 100%;\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 50%;\"><a href=\"https:\/\/frankcesarlovisolo.bandcamp.com\/track\/brutalisme-bruitalisme\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-51221 alignleft\" src=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/bandcamp-logotype-color-400-FrankV2.png\" alt=\"- - -\" width=\"400\" height=\"33\" title=\"-\" srcset=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/bandcamp-logotype-color-400-FrankV2.png 400w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/bandcamp-logotype-color-400-FrankV2-250x21.png 250w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/bandcamp-logotype-color-400-FrankV2-150x12.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a><\/td>\n<td style=\"width: 50%;\"><a href=\"#com\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-15068 size-full alignright\" src=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/ComVert.jpg\" alt=\"ostraca\" title=\"-\"><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div><\/div>\n<table style=\"width: 100%; border-collapse: collapse; height: 343px;\" cellpadding=\"10\">\n<tbody>\n<tr style=\"height: 237px;\">\n<td style=\"width: 50%; height: 237px;\" colspan=\"2\">\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"brutalisme-bruitalisme-composition-pour\"><\/span><span style=\"font-size: 18px;\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><span style=\"font-size: 22px;\">Brutalisme, Bruitalisme : Composition pour :<\/span><\/span><\/strong><\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<div><span style=\"font-size: 18px;\"><strong>Bruitalism ( Titre l&rsquo;\u00e9dition anglophone ):<\/strong><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 18px;\">Cuivres ( trombones, trompettes, Cors Fran\u00e7ais )<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 18px;\">Cordes ( Violons, Violoncelles, Contrebasses )<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 18px;\">Percussions ( Tambour, Timbales, Gongs, Percussions m\u00e9talliques diverses: rampes d&rsquo;escaliers, Escalier en fer, statue en bronze, grilles de fours, enclumes et autres objets enregistr\u00e9s au hasard!)<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 18px;\">Voix: elles aussi enregistr\u00e9es aux\u00a0co\u00efncidences\u00a0des rencontres. Elles sont modifi\u00e9es \u00e0 loisir pour les rendre m\u00e9connaissables!<\/span><\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div><\/div>\n<table style=\"width: 100%;\" cellpadding=\"10\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 99.4199%;\" colspan=\"2\">\n<h3 style=\"text-align: justify;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"brutalisme\"><\/span><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-21786 size-medium alignleft\" title=\"Bruitalisme\" src=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Bruitalisme-025-560x315.jpg\" alt=\"Bruitalisme\" width=\"560\" height=\"315\" srcset=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Bruitalisme-025-560x315.jpg 560w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Bruitalisme-025-768x432.jpg 768w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Bruitalisme-025-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Bruitalisme-025-250x141.jpg 250w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Bruitalisme-025-150x84.jpg 150w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Bruitalisme-025.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 560px) 100vw, 560px\" \/><span style=\"font-size: 20px;\">Brutalisme<\/span><\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 20px;\">Le terme vient du fran\u00e7ais \u00ab brut \u00bb.<br \/>\nLe \u00ab b\u00e9ton brut \u00bb est le terme employ\u00e9 par Le Corbusier (celui-ci voit dans le b\u00e9ton son c\u00f4t\u00e9 sauvage, naturel, primitif, sans transformation). La forme du b\u00e9ton est marqu\u00e9e par les planches de bois ayant servi au moulage.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 20px;\">Cette technique est exploit\u00e9e par Le Corbusier.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 20px;\">C&rsquo;est aux architectes anglais Alison et Peter Smithson que l&rsquo;on doit l&rsquo;usage par antiphrase de ce terme et la cr\u00e9ation de ce n\u00e9ologisme en architecture en 1954, Peter Smithson se faisant appeler Brutus en hommage au s\u00e9nateur romain qui a tu\u00e9 C\u00e9sar pour sauver la R\u00e9publique romaine.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 20px;\">Mais le terme ne devient v\u00e9ritablement populaire et positif \u00e0 ses d\u00e9buts qu&rsquo;avec la parution de <i>New Brutalism<\/i> (Le Nouveau Brutalisme, traduction litt\u00e9rale\u00a0: La Nouvelle Brutalit\u00e9), ouvrage du critique Reyner Banham qui emploie le mot pour d\u00e9signer la r\u00e9volution architecturale en cours en Angleterre: celle des mat\u00e9riaux, des formes et des fonctions de l&rsquo;habitat et des \u00e9difices publics avec leur accessibilit\u00e9 de voirie. La vision des concepteurs de ce mouvement est plut\u00f4t \u00e9thique, philosophique, la vision \u00e9tablie par la population est plut\u00f4t sensible.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_37069\" style=\"width: 470px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-37069\" class=\"size-medium wp-image-37069\" src=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Jean-Renaudie-brutalisme-Etoiles-460x545.jpg\" alt=\"les \u00ab \u00c9toiles \u00bb de Jean Renaudie, d\u2019Ivry-sur-Seine\" width=\"460\" height=\"545\" title=\"-\" srcset=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Jean-Renaudie-brutalisme-Etoiles-460x545.jpg 460w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Jean-Renaudie-brutalisme-Etoiles-127x150.jpg 127w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Jean-Renaudie-brutalisme-Etoiles.jpg 760w\" sizes=\"auto, (max-width: 460px) 100vw, 460px\" \/><p id=\"caption-attachment-37069\" class=\"wp-caption-text\">les \u00ab \u00c9toiles \u00bb de Jean Renaudie, d\u2019Ivry-sur-Seine<\/p><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 20px;\">Le <b>brutalisme<\/b> d\u00e9signe un style architectural issu du <a title=\"Mouvement moderne\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Mouvement_moderne\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">modernisme<\/a>. Il connut une grande consid\u00e9ration entre les ann\u00e9es 1950 et 1970.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 20px;\">Puis il condensa sur lui une grande impopularit\u00e9: c&rsquo;est sous ce nom que l&rsquo;on rassembla toutes les constructions dures et imposantes en b\u00e9ton. Les premiers exemples d&rsquo;architecture <i>brutaliste<\/i> sont inspir\u00e9s des travaux de l&rsquo;architecte franco-suisse <a title=\"Le Corbusier\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Corbusier\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Le Corbusier<\/a>, notamment de sa <i><a title=\"Cit\u00e9 radieuse de Marseille\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Cit%C3%A9_radieuse_de_Marseille\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Cit\u00e9 radieuse<\/a><\/i> (<a title=\"1952 en architecture\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/1952_en_architecture\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">1952<\/a>) et du b\u00e2timent minist\u00e9riel de <a title=\"Chandigarh\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Chandigarh\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Chandigarh<\/a>, en Inde (1953). Ce mouvement architectural parti de l&rsquo;Angleterre est parall\u00e8le au mouvement artistique du <a title=\"Pop art\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Pop_art\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pop art<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 20px;\">Les structures brutalistes se composent de formes g\u00e9om\u00e9triques massives et anguleuses qui frappent par leur r\u00e9p\u00e9tition. La formule du \u00ab\u00a0brut de d\u00e9coffrage\u00a0\u00bb sans rev\u00eatement ni fioriture est noble dans cette architecture dans laquelle ses critiques voient une esth\u00e9tique d&rsquo;entrep\u00f4t. Le brutalisme milite pour la r\u00e9union des fonctions dans les b\u00e2timents.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 20px;\">Dans les ann\u00e9es 1950, la d\u00e9mocratisation de l&rsquo;enseignement sup\u00e9rieur rend n\u00e9cessaire la construction rapide d&rsquo;installations universitaires peu co\u00fbteuses. Les principes brutalistes sont mis \u00e0 contribution \u00e0 cet effet. C&rsquo;est le cas de l&rsquo;Institut de technologie de l&rsquo;Illinois aux \u00c9tats-Unis, en 1956, du Centre des arts de l&rsquo;universit\u00e9 de Bochum en Allemagne, en 1966, de l&rsquo;\u00c9cole f\u00e9d\u00e9rale d&rsquo;architecture et d&rsquo;urbanisme de S\u00e3o Paulo au Br\u00e9sil, en 1969, ou encore de la ville de\u00a0<a title=\"Louvain-la-Neuve\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Louvain-la-Neuve\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Louvain-la-Neuve<\/a>\u00a0durant les ann\u00e9es 1970.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 20px;\">Bien que le mouvement brutaliste ait quasiment disparu au milieu des ann\u00e9es 1980, laissant la place \u00e0 l&rsquo;<a title=\"Architecture high-tech\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Architecture_high-tech\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">architecture high-tech<\/a>\u00a0et au\u00a0<a title=\"D\u00e9constructivisme\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/D%C3%A9constructivisme\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">d\u00e9constructivisme<\/a>, des architectes actuels se sont n\u00e9anmoins inspir\u00e9s des principes du courant, tels que\u00a0<a title=\"Tadao And\u014d\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Tadao_And%C5%8D\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tadao And\u014d<\/a>,\u00a0<a title=\"Jacques Herzog\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_Herzog\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Jacques Herzog<\/a>\u00a0ou\u00a0<a title=\"Shigeru Ban\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Shigeru_Ban\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Shigeru Ban<\/a><sup id=\"cite_ref-:2_7-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Brutalisme#cite_note-:2-7\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">7<\/a><\/sup>. Plusieurs aspects donnant au style son caract\u00e8re brut ont \u00e9t\u00e9 r\u00e9utilis\u00e9s mais de mani\u00e8re adoucie, comme des fa\u00e7ades en b\u00e9ton\u00a0<a title=\"Sablage\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sablage\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">sabl\u00e9es<\/a>\u00a0pour donner l&rsquo;impression de la pierre, couvertes de\u00a0<a title=\"Stuc\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Stuc\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">stuc<\/a>\u00a0ou compos\u00e9es d&rsquo;\u00e9l\u00e9ments pr\u00e9construits. Ces techniques sont \u00e9galement employ\u00e9es dans la r\u00e9novation d&rsquo;\u00e9difices brutalistes, comme celle du complexe immobilier de Park Hill \u00e0\u00a0<a title=\"Sheffield\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Sheffield\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sheffield<\/a>\u00a0(<a title=\"Angleterre\" href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Angleterre\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Angleterre<\/a>), r\u00e9habilit\u00e9 entre 2008 et 2011.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 20px;\"><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Brutalisme\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Suite<\/a> et suite &gt;&gt;&gt;&gt;&gt;<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div><\/div>\n<table style=\"width: 100%; border-collapse: collapse;\" cellpadding=\"10\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 100%;\">\n<h5 style=\"text-align: left;\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"-voir-la-video\"><\/span><a href=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/brutalisme-bruitalisme-video\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #00ffff; background-color: #000000; font-size: 20px;\">\u00a0VOIR LA VIDEO\u00a0<\/span><\/a><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h5>\n<h3><span style=\"color: #0000ff;\"><strong><a href=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/brutalisme-bruitalisme-video\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-21797 alignleft\" src=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Affiche-Bruitalisme-560x312.jpg\" alt=\"Bruitalisme\" width=\"512\" height=\"285\" title=\"-\" srcset=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Affiche-Bruitalisme-560x312.jpg 560w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Affiche-Bruitalisme-768x428.jpg 768w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Affiche-Bruitalisme-1024x571.jpg 1024w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Affiche-Bruitalisme-250x139.jpg 250w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Affiche-Bruitalisme-150x84.jpg 150w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Affiche-Bruitalisme.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/a><\/strong><\/span><\/h3>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"tout-est-dans-un-i\"><\/span><span style=\"font-size: 20px; color: #000000;\">Tout est dans un <span style=\"font-size: 24px;\">i<\/span> !<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong><span style=\"font-size: 20px;\">Bruitalisme<\/span><\/strong><span style=\"font-size: 20px;\">: d\u00e9pendant musical du brutalisme architectural, illustre la vid\u00e9o du m\u00eame nom.<\/span><\/span><\/p>\n<div><span style=\"color: #ffffff;\">&#8211;<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-size: 20px;\">Le Bruitalisme est un terme,\u00a0que je n&rsquo;ai, pour l\u2019instant, trouv\u00e9 nulle part.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-size: 20px;\">N&rsquo;ayant trouv\u00e9, dans la grande armada des dictionnaires, de langue fran\u00e7aise aucun mot susceptible d&rsquo;interpr\u00e9ter \u00e9l\u00e9gamment mon propos, je me suis accord\u00e9 le droit de composer un n\u00e9ologisme initiant sa forme \u00e0 celle d&rsquo;un autre existant par l&rsquo;ajout d&rsquo;une simple voyelle sans pour autant risquer la double entente.<\/span><\/div>\n<div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000; font-size: 20px;\">On trouvera sur le site de la\u00a0<a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.sacem.fr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">SACEM<\/a>\u00a0la date de d\u00e9p\u00f4t de l&rsquo;\u0153uvre\u00a0musicale \u00e0 mon nom comportant ce mot.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div><\/div>\n<table style=\"width: 100%; border-collapse: collapse;\" cellpadding=\"10\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 100%;\">\n<h1 style=\"text-align: justify;\" data-start=\"42\" data-end=\"110\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"principaux-architectes\"><\/span><strong><span style=\"font-size: 28px;\">Principaux architectes :<\/span><\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h1>\n<ol style=\"text-align: justify;\" data-start=\"233\" data-end=\"2869\">\n<li data-start=\"233\" data-end=\"471\">\n<div id=\"attachment_51068\" style=\"width: 570px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/incursion-onirique-dystopie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-51068\" class=\"wp-image-51068\" src=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Bruitalisme-FB-1024x538.jpg\" alt=\"- - -\" width=\"560\" height=\"294\" title=\"-\" srcset=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Bruitalisme-FB-1024x538.jpg 1024w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Bruitalisme-FB-460x242.jpg 460w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Bruitalisme-FB-768x403.jpg 768w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Bruitalisme-FB-250x131.jpg 250w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Bruitalisme-FB-150x79.jpg 150w, https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Bruitalisme-FB.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 560px) 100vw, 560px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-51068\" class=\"wp-caption-text\"><a href=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/incursion-onirique-dystopie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-size: 15px;\"><strong>Dystopie Architecturale &#8211; Projet personnel<\/strong><\/span><\/a><\/p><\/div>\n<p data-start=\"236\" data-end=\"471\"><strong data-start=\"236\" data-end=\"280\">Le Corbusier (Charles-\u00c9douard Jeanneret)<\/strong> \u2014 <em data-start=\"283\" data-end=\"311\">6 oct. 1887 \u2013 27 ao\u00fbt 1965<\/em><br data-start=\"311\" data-end=\"314\" \/>Principaux ouvrages (li\u00e9s au langage b\u00e9tonn\u00e9) : <strong data-start=\"365\" data-end=\"399\">Unit\u00e9 d\u2019Habitation (Marseille)<\/strong>, <strong data-start=\"401\" data-end=\"432\">Sainte-Marie de La Tourette<\/strong>. <span class=\"\" data-state=\"closed\"><span class=\"ms-1 inline-flex max-w-full items-center relative top-[-0.094rem] animate-[show_150ms_ease-in]\" data-testid=\"webpage-citation-pill\"><a class=\"flex h-4.5 overflow-hidden rounded-xl px-2 text-[9px] font-medium transition-colors duration-150 ease-in-out text-token-text-secondary! bg-[#F4F4F4]! dark:bg-[#303030]!\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Le_Corbusier?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"relative start-0 bottom-0 flex h-full w-full items-center\"><span class=\"flex h-4 w-full items-center justify-between overflow-hidden\"><span class=\"max-w-[15ch] grow truncate overflow-hidden text-center\">Wikip\u00e9dia<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"473\" data-end=\"714\">\n<p data-start=\"476\" data-end=\"714\"><strong data-start=\"476\" data-end=\"493\">Marcel Breuer<\/strong> \u2014 <em data-start=\"496\" data-end=\"509\">1902 \u2013 1981<\/em><br data-start=\"509\" data-end=\"512\" \/>Principaux ouvrages : <strong data-start=\"537\" data-end=\"576\">Whitney Museum (original, New York)<\/strong>, <strong data-start=\"578\" data-end=\"636\">Habitat buildings, diverses \u00e9glises et \u00e9coles en b\u00e9ton<\/strong> ; connu aussi pour ses chaises Bauhaus. <span class=\"\" data-state=\"closed\"><span class=\"ms-1 inline-flex max-w-full items-center relative top-[-0.094rem] animate-[show_150ms_ease-in]\" data-testid=\"webpage-citation-pill\"><a class=\"flex h-4.5 overflow-hidden rounded-xl px-2 text-[9px] font-medium transition-colors duration-150 ease-in-out text-token-text-secondary! bg-[#F4F4F4]! dark:bg-[#303030]!\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Marcel_Breuer?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"relative start-0 bottom-0 flex h-full w-full items-center\"><span class=\"flex h-4 w-full items-center justify-between\"><span class=\"max-w-[15ch] grow truncate overflow-hidden text-center\">Wikip\u00e9dia<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"716\" data-end=\"979\">\n<p data-start=\"719\" data-end=\"979\"><strong data-start=\"719\" data-end=\"735\">Paul Rudolph<\/strong> \u2014 <em data-start=\"738\" data-end=\"766\">23 oct. 1918 \u2013 8 ao\u00fbt 1997<\/em><br data-start=\"766\" data-end=\"769\" \/>Principaux ouvrages : <strong data-start=\"794\" data-end=\"842\">Yale Art &amp; Architecture Building (New Haven)<\/strong>, <strong data-start=\"844\" data-end=\"882\">Government Service Center (Boston)<\/strong> \u2014 exemple typique du Brutalisme am\u00e9ricain en b\u00e9ton massif. <span class=\"\" data-state=\"closed\"><span class=\"ms-1 inline-flex max-w-full items-center relative top-[-0.094rem] animate-[show_150ms_ease-in]\" data-testid=\"webpage-citation-pill\"><a class=\"flex h-4.5 overflow-hidden rounded-xl px-2 text-[9px] font-medium transition-colors duration-150 ease-in-out text-token-text-secondary! bg-[#F4F4F4]! dark:bg-[#303030]!\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Rudolph_%28architect%29?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"relative start-0 bottom-0 flex h-full w-full items-center\"><span class=\"flex h-4 w-full items-center justify-between overflow-hidden\"><span class=\"max-w-[15ch] grow truncate overflow-hidden text-center\">Wikip\u00e9dia<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"981\" data-end=\"1313\">\n<p data-start=\"984\" data-end=\"1313\"><strong data-start=\"984\" data-end=\"1012\">Alison et Peter Smithson<\/strong> \u2014 <em data-start=\"1015\" data-end=\"1090\">Alison (22 juin 1928 \u2013 16 ao\u00fbt 1993), Peter (18 sept. 1923 \u2013 3 mars 2003)<\/em><br data-start=\"1090\" data-end=\"1093\" \/>Principaux ouvrages \/ projets th\u00e9oriques : <strong data-start=\"1139\" data-end=\"1160\">Hunstanton School<\/strong>, <strong data-start=\"1162\" data-end=\"1227\">Robin Hood Gardens (Londres, projet embl\u00e9matique\/controvers\u00e9)<\/strong> \u2014 auteurs et th\u00e9oriciens de la \u201cNew Brutalism\u201d. <span class=\"\" data-state=\"closed\"><span class=\"ms-1 inline-flex max-w-full items-center relative top-[-0.094rem] animate-[show_150ms_ease-in]\" data-testid=\"webpage-citation-pill\"><a class=\"flex h-4.5 overflow-hidden rounded-xl px-2 text-[9px] font-medium transition-colors duration-150 ease-in-out text-token-text-secondary! bg-[#F4F4F4]! dark:bg-[#303030]!\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Alison_and_Peter_Smithson?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"relative start-0 bottom-0 flex h-full w-full items-center\"><span class=\"flex h-4 w-full items-center justify-between overflow-hidden\"><span class=\"max-w-[15ch] grow truncate overflow-hidden text-center\">Wikip\u00e9dia<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1315\" data-end=\"1524\">\n<p data-start=\"1318\" data-end=\"1524\"><strong data-start=\"1318\" data-end=\"1344\">Ern\u0151 (Erno) Goldfinger<\/strong> \u2014 <em data-start=\"1347\" data-end=\"1377\">11 sept. 1902 \u2013 15 nov. 1987<\/em><br data-start=\"1377\" data-end=\"1380\" \/>Principaux ouvrages : <strong data-start=\"1405\" data-end=\"1423\">Trellick Tower<\/strong>, <strong data-start=\"1425\" data-end=\"1442\">Balfron Tower<\/strong>, immeubles r\u00e9sidentiels en b\u00e9ton \u00e0 Londres. <span class=\"\" data-state=\"closed\"><span class=\"ms-1 inline-flex max-w-full items-center relative top-[-0.094rem] animate-[show_150ms_ease-in]\" data-testid=\"webpage-citation-pill\"><a class=\"flex h-4.5 overflow-hidden rounded-xl px-2 text-[9px] font-medium transition-colors duration-150 ease-in-out text-token-text-secondary! bg-[#F4F4F4]! dark:bg-[#303030]!\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Ern%C5%91_Goldfinger?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"relative start-0 bottom-0 flex h-full w-full items-center\"><span class=\"flex h-4 w-full items-center justify-between overflow-hidden\"><span class=\"max-w-[15ch] grow truncate overflow-hidden text-center\">Wikip\u00e9dia<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1526\" data-end=\"1751\">\n<p data-start=\"1529\" data-end=\"1751\"><strong data-start=\"1529\" data-end=\"1545\">Denys Lasdun<\/strong> \u2014 <em data-start=\"1548\" data-end=\"1578\">8 sept. 1914 \u2013 11 janv. 2001<\/em><br data-start=\"1578\" data-end=\"1581\" \/>Principaux ouvrages : <strong data-start=\"1606\" data-end=\"1636\">National Theatre (Londres)<\/strong>, <strong data-start=\"1638\" data-end=\"1667\">University of East Anglia<\/strong> \u2014 figures majeures du Brutalisme britannique. <span class=\"\" data-state=\"closed\"><span class=\"ms-1 inline-flex max-w-full items-center relative top-[-0.094rem] animate-[show_150ms_ease-in]\" data-testid=\"webpage-citation-pill\"><a class=\"flex h-4.5 overflow-hidden rounded-xl px-2 text-[9px] font-medium transition-colors duration-150 ease-in-out text-token-text-secondary! bg-[#F4F4F4]! dark:bg-[#303030]!\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Denys_Lasdun?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"relative start-0 bottom-0 flex h-full w-full items-center\"><span class=\"flex h-4 w-full items-center justify-between overflow-hidden\"><span class=\"max-w-[15ch] grow truncate overflow-hidden text-center\">Wikip\u00e9dia<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1753\" data-end=\"2027\">\n<p data-start=\"1756\" data-end=\"2027\"><strong data-start=\"1756\" data-end=\"1773\">Louis I. Kahn<\/strong> \u2014 <em data-start=\"1776\" data-end=\"1805\">20 f\u00e9v. 1901 \u2013 17 mars 1974<\/em><br data-start=\"1805\" data-end=\"1808\" \/>Principaux ouvrages (\u0153uvres souvent proches du Brutalisme par mat\u00e9riau et monumentalit\u00e9) : <strong data-start=\"1902\" data-end=\"1920\">Salk Institute<\/strong>, <strong data-start=\"1922\" data-end=\"1955\">Jatiya Sangsad Bhaban (Dhaka)<\/strong>, <strong data-start=\"1957\" data-end=\"1988\">Yale University Art Gallery<\/strong>. <span class=\"\" data-state=\"closed\"><span class=\"ms-1 inline-flex max-w-full items-center relative top-[-0.094rem] animate-[show_150ms_ease-in]\" data-testid=\"webpage-citation-pill\"><a class=\"flex h-4.5 overflow-hidden rounded-xl px-2 text-[9px] font-medium transition-colors duration-150 ease-in-out text-token-text-secondary! bg-[#F4F4F4]! dark:bg-[#303030]!\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Louis_Kahn?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"relative start-0 bottom-0 flex h-full w-full items-center\"><span class=\"flex h-4 w-full items-center justify-between overflow-hidden\"><span class=\"max-w-[15ch] grow truncate overflow-hidden text-center\">Wikip\u00e9dia<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2029\" data-end=\"2301\">\n<p data-start=\"2032\" data-end=\"2301\"><strong data-start=\"2032\" data-end=\"2054\">Sir James Stirling<\/strong> \u2014 <em data-start=\"2057\" data-end=\"2086\">22 avr. 1926 \u2013 25 juin 1992<\/em><br data-start=\"2086\" data-end=\"2089\" \/>Principaux ouvrages : <strong data-start=\"2114\" data-end=\"2150\">Engineering Building (Leicester)<\/strong>, <strong data-start=\"2152\" data-end=\"2191\">History Faculty Library (Cambridge)<\/strong> \u2014 r\u00e9alisations qui ont contribu\u00e9 au brutalisme britannique\/continental. <span class=\"\" data-state=\"closed\"><span class=\"ms-1 inline-flex max-w-full items-center relative top-[-0.094rem] animate-[show_150ms_ease-in]\" data-testid=\"webpage-citation-pill\"><a class=\"flex h-4.5 overflow-hidden rounded-xl px-2 text-[9px] font-medium transition-colors duration-150 ease-in-out text-token-text-secondary! bg-[#F4F4F4]! dark:bg-[#303030]!\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/James_Stirling_%28architect%29?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"relative start-0 bottom-0 flex h-full w-full items-center\"><span class=\"flex h-4 w-full items-center justify-between overflow-hidden\"><span class=\"max-w-[15ch] grow truncate overflow-hidden text-center\">Wikip\u00e9dia<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2303\" data-end=\"2537\">\n<p data-start=\"2306\" data-end=\"2537\"><strong data-start=\"2306\" data-end=\"2322\">Moshe Safdie<\/strong> \u2014 <em data-start=\"2325\" data-end=\"2337\">n\u00e9 en 1938<\/em><br data-start=\"2337\" data-end=\"2340\" \/>Principal ouvrage brutaliste \/ modulaire : <strong data-start=\"2386\" data-end=\"2411\">Habitat 67 (Montr\u00e9al)<\/strong> \u2014 prototype modulaire en b\u00e9ton largement associ\u00e9 \u00e0 l\u2019esprit brutaliste des ann\u00e9es 1960. <span class=\"\" data-state=\"closed\"><span class=\"ms-1 inline-flex max-w-full items-center relative top-[-0.094rem] animate-[show_150ms_ease-in]\" data-testid=\"webpage-citation-pill\"><a class=\"flex h-4.5 overflow-hidden rounded-xl px-2 text-[9px] font-medium transition-colors duration-150 ease-in-out text-token-text-secondary! bg-[#F4F4F4]! dark:bg-[#303030]!\" href=\"https:\/\/www.architecturaldigest.com\/story\/habitat-67-moishe-safdie-brutalist-masterpiece-reopens?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"relative start-0 bottom-0 flex h-full w-full items-center\"><span class=\"flex h-4 w-full items-center justify-between overflow-hidden\"><span class=\"max-w-[15ch] grow truncate overflow-hidden text-center\">Architectural Digest<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2539\" data-end=\"2869\">\n<p data-start=\"2543\" data-end=\"2869\"><strong data-start=\"2543\" data-end=\"2560\">Lina Bo Bardi<\/strong> \u2014 <em data-start=\"2563\" data-end=\"2634\">5 d\u00e9c. 1914 \u2013 20\/29 mars 1992 (sources diff\u00e8rent sur la date pr\u00e9cise)<\/em><br data-start=\"2634\" data-end=\"2637\" \/>Principaux ouvrages (Brutaliste \/ brutal-adjacent en b\u00e9ton industriel) : <strong data-start=\"2714\" data-end=\"2730\">SESC Pomp\u00e9ia<\/strong>, <strong data-start=\"2732\" data-end=\"2766\">MASP (S\u00e3o Paulo Museum of Art)<\/strong> \u2014 importance sociale et mat\u00e9rielle dans le contexte br\u00e9silien. <span class=\"\" data-state=\"closed\"><span class=\"ms-1 inline-flex max-w-full items-center relative top-[-0.094rem] animate-[show_150ms_ease-in]\" data-testid=\"webpage-citation-pill\"><a class=\"flex h-4.5 overflow-hidden rounded-xl px-2 text-[9px] font-medium transition-colors duration-150 ease-in-out text-token-text-secondary! bg-[#F4F4F4]! dark:bg-[#303030]!\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Lina_Bo_Bardi?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"relative start-0 bottom-0 flex h-full w-full items-center\"><span class=\"flex h-4 w-full items-center justify-between\"><span class=\"max-w-[15ch] grow truncate overflow-hidden text-center\">Wikip\u00e9dia<\/span><span class=\"-me-1 flex h-full items-center rounded-full px-1 text-[#8F8F8F]\">+1<\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ffffff;\">&#8230;<\/span><a id=\"com\"><\/a><\/div>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_82_2 ez-toc-wrap-center counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-light-blue ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-69e2838aa192b\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Table des mati\u00e8res<\/p>\n<span class=\"ez-toc-cssicon\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-69e2838aa192b\" checked \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><ul class='ez-toc-list-level-2' ><li class='ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/brutalisme-bruitalisme-composition\/#brutalisme-bruitalisme-composition-pour\" >Brutalisme, Bruitalisme : Composition pour :<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/brutalisme-bruitalisme-composition\/#brutalisme\" >Brutalisme<\/a><ul class='ez-toc-list-level-5' ><li class='ez-toc-heading-level-5'><ul class='ez-toc-list-level-5' ><li class='ez-toc-heading-level-5'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/brutalisme-bruitalisme-composition\/#-voir-la-video\" >\u00a0VOIR LA VIDEO\u00a0<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/brutalisme-bruitalisme-composition\/#tout-est-dans-un-i\" >Tout est dans un i !<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/brutalisme-bruitalisme-composition\/#principaux-architectes\" >Principaux architectes :<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><span class=\"span-reading-time rt-reading-time\" style=\"display: block;\"><span class=\"rt-label rt-prefix\">Reading Time: <\/span> <span class=\"rt-time\"> 5<\/span> <span class=\"rt-label rt-postfix\">minutes<\/span><\/span>\u2026 <a class=\"continue-reading-link\" href=\"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/brutalisme-bruitalisme-composition\/\">Suite &#8211; Continue reading<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":51069,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3114,1,513,1814],"tags":[1066,1060,1062,1071,1068,1069,1070,1067,2052,1065,1061],"class_list":["post-21783","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-whisper-musique-experimentale","category-tous-les-articles","category-music-compositions","category-contemporary-music-3","tag-assemblee-nationale-du-bangladesh","tag-boite-a-outils","tag-brutalisme","tag-chandigarh","tag-kallmann-mckinnell","tag-knowles","tag-le-corbusier","tag-louis-kahn","tag-pop-art","tag-robin-hood-gardens","tag-urbanisme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21783","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21783"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21783\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51237,"href":"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21783\/revisions\/51237"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21783"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21783"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/frank-lovisolo.fr\/WordPress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21783"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}